Yevro kecha AQSh dollariga bo‘lgan talabning keskin oshishi fonida pasaydi va hozirda 1.1197 atrofida savdo qilinmoqda. Juftlik kecha ertalab 1.1270 darajasi yaqinida savdo qilingan edi, biroq shundan so‘ng so‘nggi kunlarda qayd etilgan minimal darajalardan ham pastga tushdi.
Bunga sabab — AQSh iqtisodiy ko‘rsatkichlari kutilganidan yaxshiroq bo‘lib chiqqani, Yevropa ko‘rsatkichlari esa umidlarni oqlamagani bo‘ldi. Dastlabki ishsizlik nafaqasi uchun murojaatlar soni (ishsizlar nafaqasini birinchi marta so‘raganlar soni) prognoz qilingan 197 ming o‘rniga 189 mingni tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich qancha past bo‘lsa, mehnat bozori shuncha kuchli hisoblanadi. Mehnat unumdorligi (xodimlar bir soatda ishlab chiqaradigan mahsulot hajmi) uchinchi chorakda 2.8% prognozga nisbatan 3.6% gacha tezlashdi.
Yevropada esa vaziyat buning aksi bo‘ldi. Germaniya sanoat buyurtmalari 4.8% kutilgan o‘sish o‘rniga atigi 4.4% ga oshdi, Fransiyada sanoat ishlab chiqarishi esa tahlillar o‘sish kutganiga qaramay 0.5% ga qisqardi. Bozor dollar foydasiga og‘di.
AQSh markaziy banki – Federal Reserve vakili Beth Hammack ham dollarga bo‘lgan ishonchni kuchaytirdi. U inflyatsiyani yana 2% darajasiga qaytarish uchun pul-kredit siyosati restriktiv bo‘lishi zarurligini aytdi hamda foiz stavkalari bo‘yicha qarorlar tez-tez, biroq kichikroq qadamlar bilan qabul qilinganini afzal ko‘rishini bildirdi. Bu yangilik emas. Xuddi shunday izohlar 12-oktabr kuni ham berilgan bo‘lib, o‘shanda yevroni oylik minimumlarga tushirgan edi, 28-oktabr kuni esa Hammack stavkani oshirish tarafdori bo‘lib ovoz bergan. Uning pozitsiyasi o‘zgarmagan, lekin bozor reaksiyasi diqqatga sazovor: investorlar yana jiddiy ravishda Federal Reserve’ning dekabrdagi stavka oshirish ehtimolini narxlarga kiritmoqda va aynan shu kutilmalar dollarga qo‘llab-quvvatlov bermoqda.
Yevro bunday bosimga qarshi qo‘yadigan omillarga deyarli ega emas. Yevropa iqtisodiyoti sekinlashmoqda, inflyatsiya esa hanuz yuqori — qariyb 4.0% atrofida. ECB dekabr oyida yakuniy stavka oshirilishi kutilayotganini, bunda stavka 2.75% ga yetishini bildirishda davom etmoqda, biroq yangi “hawkish” signallar bermayapti. Ana shunday signallar dollar kuchini qisman bo‘lsa-da muvozanatlashtirishi mumkin edi.
Bugun yevroni navbatdagi Yevropa statistikasi kutmoqda va bu ma’lumotlar xaridorlar uchun optimizmga jiddiy sabab bermaydi. Germaniyada sentabr oyi sanoat ishlab chiqarishi avgustdagi 2.0% lik kuchli o‘sishdan so‘ng 0.2% ga qisqarishi prognoz qilinmoqda. Bu kutilayotgan orqaga chekinish baribir sanoat sektoridagi zaiflikni ko‘rsatadi. Yevrozona chakana savdo hajmi ham biroz pasayishi, yillik o‘sish sur’ati esa sekinlashishi kutilmoqda. Bu esa iste’molchi sarflarining zaiflashayotganidan, mablag‘larning katta qismi qimmat energiya uchun sarflanayotganidan dalolat beradi.
Momentum
Hozir narx ikkala muhim darajadan pastda joylashgan. Yuqoriga harakat bo‘yicha muhim “breakout” darajasi 1.1211 bo‘lib, u joriy narxdan atigi 14 punkt yuqorida, pastga harakat uchun esa 1.1177 darajasi muhim bo‘lib, joriy narxdan 20 punkt pastda joylashgan.
Yuqoriga harakat ssenariysi uchun 1.1211 darajasi muhim. Agar yevro ushbu darajadan yuqorida mustahkam o‘rnashib olsa, keyingi maqsadlar 1.1244 va undan so‘ng 1.1272 bo‘ladi. Bunday harakat AQSh bo‘yicha e’lon qilinadigan yangi hisobot bozorni ranjitadigan bo‘lsa, ya’ni kutilganidan yomonroq chiqsa, mumkin, biroq ma’lumotlar e’lon qilinishidan oldin bunday ssenariyni kutishga jiddiy asos yetarli emas.
Pastga harakat uchun e’tibor 1.1177 darajasiga qaratilgan. Ushbu darajaning pastga tomon buzilishi 1.1138 va 1.1108 sari yo‘lni ochadi. Hozir aynan shu ssenariy asosiy deb qaralmoqda. Yevropa statistikasi zaifligicha qolmoqda, Federal Reserve dollarni qo‘llab-quvvatlamoqda, yevroning esa qimmatlashishi uchun yangi katalizatorlari yo‘q.
Mean Reversion
Yuqori ishora darajasi 1.1218, pastki daraja esa 1.1180. Yuqori daraja 1.1211 darajasidagi yorib kirish nuqtasidan atigi 7 punkt yuqorida joylashgan, bu esa narx yuqoriga yo‘nalgan yorib kirishdan so‘ng bu darajaga tezda yetib borishi mumkinligini anglatadi. Agar narx 1.1218 darajasiga tegib, so‘ngra pastga qaytsa, bu o‘sish harakati davom etishidan ko‘ra, qaytish (burilish) boshlanganini ko‘rsatadi.
1.1180 pastki daraja 1.1177 dan atigi 3 punkt yuqorida joylashgan. Bu darajalar bir-biriga juda yaqin bo‘lgani uchun faqat birinchi sinovga qarab haqiqiy yorib kirishni soxta yorib kirishdan ajratib bo‘lmaydi. Bunday keskin narx tebranishlari mehnat bozori bo‘yicha hisobotlardan keyin tez-tez kuzatiladi. Shuning uchun dastlabki bozor reaksiyasi bosilgunga qadar kutib turish va keyingi narx harakatlarini kuzatish ma’qul.
