Yapon iyenasi bo‘yicha savdo tahlili va treyding bo‘yicha maslahatlar

158,22 narx darajasi sinovdan o‘tganda, MACD indikatori nol chizig‘idan pastga harakatni endigina boshlagan edi, bu esa AQSh dollarini sotib olish uchun haqiqiy kirish nuqtasini tasdiqladi. Natijada, juftlik 157,94 maqsad darajasiga tomon pasaydi.

Yaponiya bo‘yicha maoshlar haqidagi ma’lumotlar quvonarli bo‘ldi, biroq bu iyenani qo‘llab-quvvatlash uchun yetarli bo‘lmasligi mumkin. Nominal ish haqi sentabrda yillik hisobda 4,6% ga oshdi, bu analitiklarning 3,8% lik prognozidan yuqori, avvalgi oyda esa o‘sish 3,9% ni tashkil qilgan edi. Ushbu natija kutilganidan ancha yaxshi bo‘ldi va ko‘rsatkichni iyul oyidagi darajalarga qaytardi, o‘shanda o‘sish 4,7% ga yetgan edi. Bu raqamlar Yaponiyaning Markaziy banki uchun muhim, chunki daromadlarning barqaror o‘sishi xizmatlar sektorida inflyatsiyani rag‘batlantirishi, shu orqali asosiy stavkani oshirishni davom ettirish uchun markaziy bankka asos yaratishi kutilmoqda. Hozirda stavka 1,25% darajasida. Shuni eslatib o‘tish joizki, Yaponiyaning Markaziy banki 30-oktabr kuni o‘tkazilgan yig‘ilishda 8 ga 1 nisbatdagi ovoz bilan stavkalarni o‘zgartirmaslikka qaror qilgan, Hajime Takata esa zudlik bilan stavkani oshirish tarafdori bo‘lgan edi. Iqtisodchilarning 80% dan ortig‘i 17–18-dekabr kunlari bo‘lib o‘tadigan yig‘ilishda stavka oshirilishini kutmoqda, bugungi maoshlar bo‘yicha raqamlar esa bu ssenariyni yanada mustahkamlamoqda.

Biroq tashqi muhit iyena uchun hanuz murakkabligicha qolmoqda. Kecha AQShdan kelgan iqtisodiy ma’lumotlar yana bir bor dollarga qo‘shimcha qo‘llab-quvvatlov berdi. Haftalik ishsizlik nafaqasi bo‘yicha arizalar soni 197 000 ta prognoz fonida 189 000 ta darajasida qayd etildi. Mehnat unumdorligi uchinchi chorakda 2,8% lik kutilgan ko‘rsatkichga nisbatan 3,6% ga oshdi, Federal Reserve vakili Beth Hammackning qat’iy, cheklovchi monetar siyosat zarurligi haqidagi shovinizmga moyil (hawkish) chiqishlari esa AQSh valyutasiga bo‘lgan talabni yanada kuchaytirdi. Dollar uchun yagona salbiy ishora ishchi kuchi birligi xarajatlarining 0,7% ga kamayishi bo‘ldi, ammo bozor bunga deyarli e’tibor qilmadi. Bugungi asosiy sinov bu AQSh bo‘yicha bandlik hisobotidir: sentabrdagi 29 000 ga nisbatan ish o‘rinlari o‘sishi 65 000 atrofida bo‘lishi kutilmoqda. Kechga yaqin Yaponiyaning Markaziy banki raisi Kazuo Ueda ham nutq so‘zlashi rejalashtirilgan.

Mening fikrimcha, umumiy manzara aralash. Yaponiyada ish haqlarining kuchli o‘sishi va dekabr oyida stavka oshirilishiga bo‘lgan yuqori kutishlar iyenaga jiddiy fundamental tayanch yaratmoqda. Biroq AQSh iqtisodiy ma’lumotlari prognozlardan ustun kelishi va Federal Reserve o‘zining “hawkish” pozitsiyasini saqlab qolishi davom etar ekan, iyena qadrsizlanishni to‘xtatishda qiynaladi. Agar bandlik bo‘yicha hisobot kutilganidan pastroq chiqsa, iyena yo‘qotishlarining bir qismini qoplash imkoniyatiga ega bo‘ladi.

Kunlik (intraday) savdo strategiyasi bo‘yicha asosiy e’tibor, avvalgidek, 1- va 2-senariylarni amalga oshirishga qaratiladi.

Sotib olish stsenariylari

1-stsenariy: Bugun USD/JPY taxminan 158.00 darajadagi kirish nuqtasiga (grafikdagi yashil chiziq) yetganda sotib olish uchun ko‘rib chiqiladi, yuqoriga yo‘nalgan maqsad esa 158.33 darajasi (grafikdagi qalinroq yashil chiziq) bo‘ladi. 158.33 atrofida uzun (long) pozitsiya yopiladi va qarama-qarshi tomonga qisqa (short) pozitsiya ochiladi, bu darajadan 30–35 punktlik harakat nishon qilinadi. Juftlikni qayta sotib olishni USD/JPY da korreksion qaytishlar va sezilarli pasayishlar vaqtida amalga oshirish ma’qul. Muhim! Sotib olishdan oldin MACD indikatori nol chizig‘idan yuqorida ekanligiga va endigina shu chiziqdan yuqoriga ko‘tarila boshlaganiga ishonch hosil qiling.

2-stsenariy: Bugun USD/JPY ni sotib olish, agar narx 157.83 darajasini ketma-ket ikki marta sinab ko‘rsa va shu paytda MACD indikatori haddan tashqari sotilgan (oversold) zonasida bo‘lsa, ham ko‘rib chiqiladi. Bu juftlikning pastga yo‘nalgan salohiyatini cheklaydi va bozorga yuqoriga burilishiga turtki beradi. Shundan so‘ng 158.00 va 158.33 kabi qarama-qarshi darajalar tomon o‘sish kutilishi mumkin.

Sotish stsenariylari

1-stsenariy: Bugun USD/JPY faqat narx 157.83 darajasidan pastga (grafikdagi qizil chiziq) yorib o‘tgandan keyin sotish uchun ko‘rib chiqiladi, bu juftlikning tez pasayishiga olib kelishi kerak. Sotuvichilar uchun asosiy maqsad 157.44 darajasi bo‘lib, u yerda qisqa (short) pozitsiya yopiladi va darhol qarama-qarshi yo‘nalishda uzun (long) pozitsiya ochiladi, bu darajadan 20–25 punktlik harakat nishon qilinadi. Sotuvichilar istalgan payt qaytishi mumkin; buning uchun markaziy bankdan keladigan istalgan ishora kifoya. Muhim! Sotishdan oldin MACD indikatori nol chizig‘idan pastda ekanligiga va endigina shu chiziqdan pastga tushishni boshlaganiga ishonch hosil qiling.

2-stsenariy: Bugun USD/JPY ni sotish, agar narx 158.00 darajasini ketma-ket ikki marta sinab ko‘rsa va shu paytda MACD indikatori haddan tashqari sotib olingan (overbought) zonasida bo‘lsa, ham ko‘rib chiqiladi. Bu juftlikning yuqoriga yo‘nalgan salohiyatini cheklaydi va bozorga pastga burilishiga turtki beradi. Shundan so‘ng 157.83 va 157.44 kabi qarama-qarshi darajalar tomon pasayish kutilishi mumkin.

Diagramma nimani ko‘rsatadi

• Yupqa yashil chiziq – savdo instrumentini sotib olish mumkin bo‘lgan kirish narxi.
• Qalin yashil chiziq – Take Profit buyruqlarini joylashtirish yoki foydani qo‘lda mahkamlash mumkin bo‘lgan taxminiy narx darajasi, chunki bu darajadan yuqoriga ko‘tarilish ehtimoli past.
• Yupqa qizil chiziq – savdo instrumentini sotish mumkin bo‘lgan kirish narxi.
• Qalin qizil chiziq – Take Profit buyruqlarini joylashtirish yoki foydani qo‘lda mahkamlash mumkin bo‘lgan taxminiy narx darajasi, chunki bu darajadan pastga tushish ehtimoli past.
• MACD indikatori. Bozorga kirishda haddan tashqari sotib olingan va haddan tashqari sotilgan zonalarni inobatga olish muhim.

Muhim. Forex bozoridagi yangi treyderlar kirish qarorlarini qabul qilishda nihoyatda ehtiyot bo‘lishlari kerak. Kutilayotgan asosiy fundamental ma’lumotlar e’lonidan oldin bozorga kirmagan ma’qul, chunki keskin valyuta kursi tebranishlariga duch kelish xavfi yuqori bo‘ladi. Agar yangiliklar e’lon qilinayotgan paytda savdo qilinayotgan bo‘lsa, har doim stop-loss buyruqlarini joylashtiring, bu mumkin bo‘lgan yo‘qotishlarni kamaytirishga yordam beradi. Stop-loss buyruqlarisiz, ayniqsa katta hajmdagi pozitsiyalar bilan va to‘g‘ri risk-menejmentsiz savdo qilinsa, butun savdo hisobidagi mablag‘ juda tez yo‘qotilishi mumkin.

Eslab qoling, muvaffaqiyatli savdo uchun yuqorida keltirilganidek aniq savdo rejasi zarur. Bozorning joriy holatidan kelib chiqib, spontans ravishda qaror qabul qilish ichki kunlik treyder uchun tabiatan yutqazishga olib keladigan strategiyadir.